Grote schenking zelfgemaakte Barbie-collectie aan Nederlands Openluchtmuseum

Een uitzonderlijk goed gedocumenteerd ensemble van modepoppen – enkele originele Barbies waarvan één nog met doos en prijssticker van De Bijenkorf, een Bild Lilli-pop en twee Petra von Plasty-poppen (twee tijdgenoten van Barbie) – is recent geschonken aan het Nederlands Openluchtmuseum. De collectie onderscheidt zich door de rijkdom aan zelfgemaakte kleding, accessoires, meubels en documentatie die een bijzonder inkijkje geeft in modebeleving, maakcultuur en gezinsleven in de jaren zestig en zeventig.

Eindeloos variëren
Wat deze collectie uitzonderlijk maakt, is de uitgebreide garderobe van handgemaakte kledingstukken, vervaardigd door moeder Geertruida de Groot-Weelink (1922–1974), professioneel coupeuse, en haar dochters Jenny en Emmy de Groot. In plaats van een groeiende verzameling fabrieksmatig geproduceerde Barbies en Barbiekleding, koos het gezin voor een creatieve benadering: eindeloos variëren met stoffen, patronen en stijlen, geïnspireerd op de actuele mode.

Barbiehuis
Op de zolder van hun huis stond een zelfgebouwd Barbiehuis van gestapelde sinaasappelkistjes. Daar speelden de beide zussen en een buurmeisje hele verhalen met de Barbiepoppen. Bij een verhuizing verdwenen de fysieke speelruimte en het buurmeisje, maar het maken van kleding ging nog enige tijd door. Voor Emmy de Groot, die tot haar veertiende Barbiekleding bleef vervaardigen, werd het maken van miniatuurmode een creatieve toevlucht tijdens haar middelbareschooltijd.

Emmy de Groot: “De meeste Barbie-verzamelingen bestaan uit poppen. Bij ons bleef de poppenfamilie klein, maar de garderobe groeide eindeloos. We maakten New Look-jurkjes, op-art setjes, gebreide mantelpakjes, babydolls, positiekleding, galajurken, sportkleding, zelfs een -destijds zeer hippe- skibroek. Alles wat in de mode was, vertaalden wij naar miniatuur. We recycleden oude maillots, kleuterjurken, hemden en zelfs washandjes. Ik werd er gelukkig van om iets te maken voor de Barbies.”

Modegeschiedenis in miniatuur
De collectie weerspiegelt nauwgezet de modeontwikkelingen van eind jaren ‘50 tot eind jaren ‘60. Stijlinvloeden variëren van Christian Diors New Look-silhouetten tot grafische op-art-motieven en de opkomst van hotpants en gebreide ensembles. Ook maatschappelijke veranderingen zijn zichtbaar, zoals de introductie van positiekleding in de mode. De zelfgemaakte meubeltjes en woonaccessoires – waaronder een destijds hip pitriet broodmandje voor stokbrood – tonen hoe ook interieurtrends hun weg vonden naar de speelwereld.

Restlapjes
Bijzonder is het gebruik van originele reststoffen uit de werkpraktijk van moeder De Groot-Weelink. Als coupeuse beschikte zij over hoogwaardige materialen afkomstig van klantopdrachten. Restlapjes van luxe stoffen werden bewaard en opnieuw gebruikt voor poppenkleding. Daarnaast werd gerecycled materiaal ingezet: oude kindersokjes werden Barbie-topjes, een horlogegesp werd riemsluiting, luciferdoosjes en ijzerdraad werden constructiemateriaal. Deze praktijk sluit aan bij de zuinigheid en creativiteit die kenmerkend waren voor de naoorlogse periode.

Gedocumenteerd en geconserveerd
De schenking is zeer goed vastgelegd. Naast de poppen, kleding en accessoires bevat het ensemble ook Barbiekledingpatronen en foto’s van gezinsleden die kleding dragen van dezelfde stoffen en soms in hetzelfde model als de poppenkleding. Emmy de Groot, zelf textielrestaurator, heeft de collectie zorgvuldig gesorteerd, geconserveerd en beschreven. De staat van de Barbiekleding is uitstekend.

Internationale Barbiedag
Op 9 maart 1959 werd de pop Barbie geïntroduceerd tijdens de New York Toy Fair. Het uiterlijk van Barbie was geïnspireerd door de Bild Lilli pop. Lilli kwam voor in een strip in de Duitse krant Bild Zeitung. Het Amerikaanse bedrijf Mattel, opgericht door Ruth en Elliot Handler, kocht de rechten van deze pop en doopte haar ‘Barbie’, naar de naam van de dochter van Ruth & Elliot: Barbara Millicent. Internationale Barbiedag wordt daarom op 9 maart gevierd.

Hoewel diverse musea Barbiepoppen in hun collectie hebben – doorgaans met originele fabriekskleding en accessoires – onderscheidt dit ensemble zich door de nadruk op zelfmaakcultuur en familiegeschiedenis. Het toont hoe grote, internationale modetrends hun weerslag vonden in een Nederlands gezin, vertaald naar miniatuur en verrijkt met persoonlijke herinneringen.