Kracht en pracht van het oosten

Streektaal

Achterhoek

Deur kabbes en tabak gaon
Betekenis:
Nergens voor terugdeinzen
Uiverskindje
Betekenis:
Een pasgeboren kindje
De bok an ’t touw hemmen
Betekenis:
Dronken zijn
Ganzehoed
Betekenis:
Hij heeft kippenvel
Voorbeeld:
Hee hef ganzehoed
In ’t blote pak lopen
Betekenis:
Zonder overjas lopen
Hee zit as een pedde op de stoppele
Betekenis:
Hij weet niet wat hij moet doen
Hee kik altied zo vernemstig
Betekenis:
Hij kijkt oplettend, alert
Wat steet door te zwalmen?
Betekenis:
Wat geeft daar een vettige rook af?
Ik zal oe wal weer ’s in de graven stoten
Betekenis:
Ik ben je tot wederdienst bereid.
Hee hef de naolde in ’t spek estokken
Betekenis:
Hij heeft zijn zaak verkocht en is van de opbrengst stil gaan leven
Hee schikt as een moes in een maelzak
Betekenis:
Hij schiet maar langzaam op met zijn werk
Iemand aover ’t vesjen strieken
Betekenis:
Iemand prijzen
Iemand in ’t rad vatten
Betekenis:
Iemand vooruit helpen
Spaans lopen
Betekenis:
Met de voeten naar buiten lopen
Voorbeeld:
De buurman löp altied zo Spaans
Kwekke
Betekenis:
Kweekgras
Voorbeeld:
D’n hof zat onder de kwekke
Opsukeren
Betekenis:
Suiker in een borrel oplossen
Voorbeeld:
‘Suker ‘m ’s op, dan doo’k oe d’r nog ene in!’
Jappel
Betekenis:
Aardappel
Voorbeeld:
Mooder hef de jappels al op ’t vuur staon
Wupken
Betekenis:
Huppelen
Voorbeeld:
T Knien wupket deur den hof
Kwekke
Betekenis:
Kweekgras
Voorbeeld:
Onzen hof (tuin) zit onder de kwekke
Ganzehoed
Betekenis:
Kippenvel
Voorbeeld:
Van dee muziek krig ze ganzehoed.
Hang-aover-de lippe
Betekenis:
Zuurkool
Voorbeeld:
Mien moo kokt vanaovend hang-aover-de-lippe (Ook wel: slinger-om-de-snuit)
Grammieterig
Betekenis:
Boos, kwaad

Betuwe

Onstraand
Betekenis:
Brutaal
Voorbeeld:
Zij is zo onstraand as wat!
Joekjekkeren
Betekenis:
Donderjagen, vervelend doen
Voorbeeld:
Nou ophoue met joekjekkeren!
Hoenderik
Betekenis:
Kersenmand
Voorbeeld:
Pak de hoenderik en gao karse plukken!

Drenthe

Hij gung heur der iene veurbakken
Betekenis:
Hij gaf haar een zoen
Ien ’t haor oet de ogen strieken
Betekenis:
Iemand de loef afsteken
Met de hoender op ’t rik gaon
Betekenis:
Vroeg naar bed gaan
Wij hadden veul verslag met dat volk
Betekenis:
Wij gingen veel met die mensen om
’t Gung heur heun of
Betekenis:
Ze konden er maar moeilijk afstand van doen
Die is ’t spinrag niet veur de mond wossen
Betekenis:
Die durft haar mondje wel te roeren
Hij kun gien slag an de bak kriegen
Betekenis:
Hij kon niet aan de beurt komen
De boks niet stukkend
Betekenis:
Die zit er warmpjes bij
Voorbeeld:
Die hef de boks niet stukkend
’t Gung heur heun af
Betekenis:
Ze deden er moeilijk afstand van
Hij kreeg wörms
Betekenis:
Het zat hem niet lekker
Bijmekaar deugt ze niet, vanmekaar meugt ze niet
Betekenis:
Ze kunnen niet met, maar ook niet zónder elkaar
Zie hadden de kop in ien zak
Betekenis:
Ze speelden onder één hoedje
Hee hef ’t zo drok as ’n mot met ien bigge
Betekenis:
Hij heeft een hoop drukte, maar voert eigenlijk weinig uit
Hij dee een raom
Betekenis:
Hij greep naar iets
Hij fiegeliert erop
Betekenis:
Hij doet zijn best
Die kakelt as ’t ei legd is
Betekenis:
Achteraf een grote mond hebben
Wat hef dat verneuden?
Betekenis:
Wat moet dat?
Hij krabt zuch waor ’t hum niet jokt
Betekenis:
Hij draait om de zaak heen
Zie hadden de kop in ien zak
Betekenis:
Ze speelden onder één hoedje
Staorige jagers vangt ’t mieste wild
Betekenis:
Blijf rustig en probeer de situatie te overzien
Die is ’t spinrag niet veur de mond wossen
Betekenis:
Die roert haar mondje wel
’n Liek man is ‘n riek man
Betekenis:
Wie geen schulden heeft, is rijk
Elke pieper hef zien eigen deuntie
Betekenis:
Iedereen zegt het op zijn eigen manier
Hij bakken eur der iene veur
Betekenis:
Hij gaf haar een zoen
Liepen
Betekenis:
Huilen
Voorbeeld:
Zij liept um ’t minste of geringste
Wenstig zijn
Betekenis:
Heimwee hebben
Voorbeeld:
Hij is zo wenstig
Vernusseld
Betekenis:
Niet nuttig besteed
Voorbeeld:
Ik heb de dag vernusseld.
Tiepelzinnig
Betekenis:
Wispelturig
Voorbeeld:
Die is tiepelzinnig van aord.
Piezeln
Betekenis:
Met lange tanden eten
Voorbeeld:
Kind, zit niet zo te piezeln!
Knieps
Betekenis:
Zuinig
Voorbeeld:
Zie bint aordig knieps
Buusdoekie
Betekenis:
Zakdoekje
Voorbeeld:
T Zat met ’t buusdoekie te fosseln
Floddergat
Betekenis:
Sloddervos
Voorbeeld:
Wat ’n floddergat, dat mèense!
Der zit gien keraozie meer in
Betekenis:
Geen levenslust meer hebben
Voorbeeld:
Mien moe is 88 en der zit gien keraozie meer in.
Ien an ’t èende brengen
Betekenis:
Iemand tot aan zijn dood verzorgen
Voorbeeld:
Hij hef zien moe an ‘t èende bracht
Ofnieveln
Betekenis:
(iemand) iets afhandig maken
Voorbeeld:
Die mag gèern een aander wat ofnieveln
Centekraom
Betekenis:
Klein bedrag
Voorbeeld:
’t Is mar ’n centekraom
Striebeens
Betekenis:
Schrijlings
Voorbeeld:
Hij ging striebeens op de stoel zitten
Piezeln
Betekenis:
Met lange tanden eten
Voorbeeld:
Kiend, zit niet zo te piezeln!
Ien recht op en deel
Betekenis:
Een glas jenever
Voorbeeld:
Hij drinkt nooit meer dan ien recht op en deel
Een loze slieperd
Betekenis:
Een slim persoon
Voorbeeld:
Oeze buurman is een loze slieperd
Een pierenverschrikkertie
Betekenis:
Een schone borrel (jenever)
Voorbeeld:
Hij nam elken aovend een pierenverschrikkertie
Vernemstig
Betekenis:
Pienter
Voorbeeld:
't Is een vernemstig wiefie!
Uutfeneren
Betekenis:
Uitprakkizeren
Voorbeeld:
Hoe kuj het uutfeneren!
In een fievelekwint
Betekenis:
In een handomdraai
Voorbeeld:
Dat doew in een fievelekwint.
Evenaolders
Betekenis:
Leeftijdgenoten
Voorbeeld:
"Wij bint evenaolders", zei de buurvrouw tegen de buurman
De sikke verstikken
Betekenis:
Een plas doen (mannen)
Voorbeeld:
"Efkes de sikke verstikke", zee de man en hij liep de tune in
Barft
Betekenis:
Barrevoets, op blote voeten
Voorbeeld:
Hij löp barft.
Ofnieveln
Betekenis:
Afhandig maken
Voorbeeld:
Die mag gèern een aander wat ofnieveln
Vullegien
Betekenis:
Veulen
Voorbeeld:
Geef ’t vullegien gien haver (en ’t kiend gien braandewien)
Akkederen
Betekenis:
Opschieten
Voorbeeld:
Wij kunt goed akkederen.
Dalveren
Betekenis:
Druk rondlopen

Kop van Overijssel

Een kant wief
Betekenis:
Een nette vrouw
IJ zöp as ’n tempelier
Betekenis:
Hij drinkt behoorlijk
A'j t eerste knoopsgat missen, krie'j ’t jak niet dichte
Betekenis:
Je moet bij het begin beginnen
Gaellemuun
Betekenis:
Genemuiden
Voorbeeld:
Mien opoe woont in Gaellemuun
D’r zal oe nog een worm ofgoan
Betekenis:
Dat zal je nog tegenvallen.
Voorbeeld:
Geleuf moar dat ’m een worm is afgoan!
Te post en te peerde loopm
Betekenis:
Stad en land aflopen
Voorbeeld:
IJ löp te post en te peerde veur een niej bankstel
Glippe
Betekenis:
Een (diepe) snee
Voorbeeld:
Alderbàrstend, wat ef e een glippe in de kop
Er gien slok op krieëng
Betekenis:
Er geen zin in hebben
Voorbeeld:
Ik kan er geen slok op krieëng

Liemers

Kieken as ’n aap op een marge land
Betekenis:
Verbaasd kijken
Door geet mien de kroet van uut!
Betekenis:
Daar snap ik niets van!
Gi’j kun mien de hak viole!
Betekenis:
Loop naar de maan, je kunt me wat!
Hi-j heurt de piere in de grond hoeste
Betekenis:
Hij is erg zuinig
Met de bleik umhoog staon
Betekenis:
Vrouwen die gebukt staan, waardoor meer zichtbaar wordt dan gepast is
Gin veer van de lippe können blaozen
Betekenis:
Lichamelijk niet veel kunnen
Pleske
Betekenis:
Koekje
Voorbeeld:
Geef mien maor een pleske bie de koffie
Tuit
Betekenis:
Kan, bus
Voorbeeld:
Ik mos een tuit petroleum halen.
Tuit
Betekenis:
Kan, bus, kit
Voorbeeld:
Kaole haal ie in de kaoletuit
Ulken
Betekenis:
Knoeien
Voorbeeld:
Hee jong! Loop niet zo te ulken!
Vreg
Betekenis:
Brutaal
Voorbeeld:
Dat is mien toch een vreg blaag!
Een pleske
Betekenis:
Een koekje
Voorbeeld:
Zie hef graag een pleske bie de koffie
Duk
Betekenis:
Dikwijls, vaak
Voorbeeld:
Hie kump duk te laat
Balkeniere
Betekenis:
Herrie maken
Voorbeeld:
Hol ’s op te balkeniere!
Pörke
Betekenis:
Poken
Voorbeeld:
Hie zit in ’t vuur te pörke

Salland

Hi’j zög ’t flessien binstebuutn
Betekenis:
Gezegd van een snelle drinker…
Oge oéd
Betekenis:
Een hoge zijden is een hoge hoed
Voorbeeld:
Een oge ziede is een oge oéd
He’j ze allemaole wel op de riege?
Betekenis:
Ben je wel goed bij je hoofd?
Doar bi’k nie vriej van
Betekenis:
Daar heb ik last van
Zie maakt mie de kachel niet an
Betekenis:
Ze maken mij niet gek.
Hee is an de grond estoekt
Betekenis:
HIj is hard gevallen
Hij hef een stuk in de fietse
Betekenis:
Hij is dronken
Grösmiegertie
Betekenis:
Een klein meisje
Voorbeeld:
Dat nichie is nog maor zo’n grösmiegertie
Hontien
Betekenis:
Hondje
Voorbeeld:
De buurvrouw hef zo’n aardig hontien
Kloete
Betekenis:
Klont
Voorbeeld:
Hi’j at stoete met een kloete botter
Smaans
Betekenis:
’s morgens
Voorbeeld:
Hi’j mut smaans vrog op
Rikken
Betekenis:
Afrasteren
Voorbeeld:
Hij mot de schaopenweide nog rikken
Krange
Betekenis:
Andersom
Voorbeeld:
Hi’j hef de trui krange an
Gasterd
Betekenis:
Viezerik
Voorbeeld:
Dén keerl is zo’n gasterd!
Gasterd
Betekenis:
Viezerik
Voorbeeld:
Onzen buurman is een echten gasterd!
Vlogempen
Betekenis:
Vliegende mieren

Twente

He’j ’t verstaand in ’n tuk zitten?
Betekenis:
Denk toch eens na!
Hee hef d'r ene hen water dösken
Betekenis:
Gezegd van iemand die verstandelijk beperkt is
At ’n hemmel vaalt, brekt alle boonnstökke
Betekenis:
Gezegd tegen iemand die zich onnodig zorgen maakt
Hee hef nen poer in de hoed
Betekenis:
Hij heeft te veel gegeten
Hee hef ze nig aln veerntwinnig in ’n krat
Betekenis:
Er is een steekje aan hem los
’t Kump zo droa as biej nen osn de melk
Betekenis:
Er zit geen schot in de zaak
’t Is mien zo’n batleveer!
Betekenis:
Hij is een opschepper
Zee hef ’t hoal motten schoern
Betekenis:
Zij heeft het onaangename werk moeten doen
Ramaenten
Betekenis:
Ravotten
Nen poer in de hoed hebben
Betekenis:
Veel te veel gegeten hebben
De bokse viddert ‘m an ‘t gat
Betekenis:
Hij staat te rillen van de kou
Hee is d’r greps op
Betekenis:
Hij wil iets heel graag hebben
Mangs
Betekenis:
Soms
Voorbeeld:
Mangs wa, aajt nich (Soms wel, niet altijd)
Wemmelen
Betekenis:
Wemelen
Voorbeeld:
’t Wemmelt hier van de kniene!
Kistentuug
Betekenis:
Zondagse kleren
Voorbeeld:
’t Kistentuug zat in de tuugkiste
Hee is der greps op
Betekenis:
Hij wil het graag hebben
Voorbeeld:
Zien zuster is greps op olde sieroaden
In ’t land van nich en ok
Betekenis:
In het oostelijk deel van Twente
Voorbeeld:
Hee woont sinds veureg joar in ’t land van nich en ok
Koondschap
Betekenis:
Kennisgeving
Voorbeeld:
Koondschap doon van de geboorte van ’n wich
Koondschap
Betekenis:
Kennisgeving
Voorbeeld:
De buurvrouw kwam koondschap doon
Slagen
Betekenis:
Lijken op
Voorbeeld:
Hee slaagt noar zien va
Kevak
Betekenis:
Envelop
Voorbeeld:
Hee hef de kevak op toafel legd
Joesteren
Betekenis:
Het huilen van ene hond
Voorbeeld:
Onnzen hoond löp d'n helen dag te joesteren
Zul
Betekenis:
Drempel
Voorbeeld:
Hee löp oonzen zul nich plat!
Boekzearte
Betekenis:
Buikpijn
Voorbeeld:
't Wich hef ’n helen dag al boekzearte

Veluwe

Hee kreeg mit de lange latte
Betekenis:
Hij kreeg een pak slaag
Hee hef mien de griep anepoat
Betekenis:
Door hem heb ik de griep gekregen
Snipsnörderiejen
Betekenis:
Prullaria, dingen van weinig waarde
Laandziekig
Betekenis:
Hangerig, zich onwel voelend, landerig
De bruun had er geen lauw haar van gekregen
Betekenis:
Gezegd van iemand die geen blijk van inspanning heeft gegeven
Hee is heui an ’t dörsen
Betekenis:
Hij voert niets uit
Van geven geet de beste geite dood
Betekenis:
Je kunt niet alles weggeven
’t is mien zo’n opschöttelink
Betekenis:
Gezegd van een een opgroeiende jongen of meisje
Van geven geet zelfs de beste geite dood
Betekenis:
Royaal zijn is goed, maar je kunt niet alles weggeven
De nach is veur ’t ongedierte
Betekenis:
’s Nachts hoor je in bed te liggen
Frommes
Betekenis:
Vrouw
Voorbeeld:
’t Is een best frommes.
Sukelao
Betekenis:
Chocolade
Voorbeeld:
Mien zuster is iezig gek op sukelao
Krang
Betekenis:
Binnenstebuiten
Voorbeeld:
Hie het de kousen krang an
Iezig
Betekenis:
Heel erg
Voorbeeld:
Mien zwaoger is iezig stark
Löntie
Betekenis:
Lontje
Voorbeeld:
Die hef een héél kort löntie

Naober Nieuwsbrief

Ja, ik wil wekelijks Naobernieuws in mijn mailbox!